Waterstof als alternatief voor aardgas? Dat lijkt voorlopig toekomstmuziek

Waterstof gaat zeker een rol spelen in de energietransitie. Maar geen hoofdrol. De productie ervan is nog verre van duurzaam en stoken en koken op waterstofgas zou wel eens duur kunnen uitpakken dan wenslijk is. Kortom, als je serieuze plannen hebt om je woning te verduurzamen hoef je de ontwikkelingen rond waterstofgebruik niet af te wachten. Er zijn betere alternatieven die zich sneller terugbetalen.

Aardgas stoot CO2 uit. En de belangrijkste uitdaging in de klimaatafspraken is het terugdringen van dat akelige broeikasgas. Daarom doet de Nederlandse overheid aardgas in de ban. Weer en weder dienende behoren koken en stoken op aardgas vanaf 2050 tot het verleden. Wat ervoor in de plaats komt? Bij het verduurzamen van woningen kijken we vooral naar zonne-energie, stroom die is opgewekt door windmolens en warmte uit de grond of de lucht. Daarnaast wordt waterstofgas in toenemende mate genoemd als alternatief voor aardgas. Hoe realistisch is dat?

Wat is waterstof precies?

Waterstof is een molecuul die uit twee waterstofelementen is opgebouwd. De Latijnse naam luidt Hydrogenium, als chemisch element duiden we waterstof aan met een H en atoomnummer 1. Het is het meest voorkomende element in het universum. Energieprobleem opgelost zou je denken. Maar zo simpel is het helaas niet. Want waterstof treffen we hier op aarde niet aan in pure vorm. We kunnen het alleen winnen uit andere energiebronnen, zoals aardgas of steenkool. En bij dat proces komt helaas CO2 vrij. De duurzame productie van waterstof neemt toe, maar de ‘grijze’ productie heeft de overhand. Daardoor staat grootschalige toepassing van waterstof nog steeds ter discussie.

Als het voor honderd procent lukt om waterstof op een schone manier te produceren, is de weg vrij om dit op zichzelf klimaatvriendelijke gas voor huishoudelijk gebruik in te zetten. Een groot voordeel is namelijk dat het Nederlandse gasnetwerk er geschikt voor is. Verschillende proefprojecten hebben dat aangetoond en de netbeheerders zijn in hun nopjes. Zowel de kwaliteit als de capaciteit van het netwerk is toereikend volgens meerdere testuitkomsten. Er zijn slechts kleine aanpassingen nodig. Een tweede voordeel voor ons als eindgebruikers is dat veel bestaande cv-ketels waarschijnlijk bruikbaar blijven. Vervanging van de branders zou al voldoende zijn.

Op dit moment lijkt waterstof vooral toekomstmuziek

Waterstof wordt vooral genoemd als alternatief in woonwijken waar de toepassing van warmtepompen lastig is en waar geen warmtenet bestaat. Ook voor historische gebouwen waar doeltreffende isolatie onmogelijk is en al een verwarmingsinfrastructuur bestaat, kan waterstof uitkomst bieden. Meerdere netwerkbedrijven experimenteren al met waterstofnetwerken en pilots waarin woningen op waterstof zijn aangesloten verlopen hoopvol.

Desondanks lijkt grootschalige toepassing van waterstof nog toekomstmuziek. Dat blijkt uit een rapportage van TNO die dit jaar verscheen, Waterstof als optie voor een klimaatneutrale warmtevoorziening in de bestaande bouw. De onderzoekers zoomden in op aspecten als veiligheid, duurzaamheid, beschikbaarheid en betaalbaarheid. Een belangrijke conclusie is dat er nog nauwelijks klimaatneutrale waterstof beschikbaar is. Ook is er nog onvoldoende ervaring met het gebruik van waterstofgas voor het verwarmen van huizen en gebouwen, volgens TNO. Om er zeker van te zijn dat de toepassing veilig en efficiënt is moet er nog veel kennis worden vergaard.

Het waterstofalternatief ter aanvulling op andere duurzame energiebronnen

Overigens bevestigt TNO dat waterstof als optie voor aardgas zeker interessant is vanwege de mogelijkheid om het bestaande netwerk te benutten. Dat scheelt netwerkbeheerders en energiebedrijven veel kosten. Het is bovendien minstens zo veilig als aardgas en misschien zelfs veiliger doordat er geen koolmonoxide kan vrijkomen. Stoken en koken op waterstofgas zal wel wat duurder zijn dat op aardgas. Een dominante rol als aardgas de laatste jaren had, waardoor Groningen nog steeds piept en kraakt, ziet het technische onderzoeksbureau voor waterstof niet weggelegd. TNO denkt veel meer aan een combinatie met zonne-energie en andere duurzaam opgewekte stroom.

Op dit moment is het waterstofalternatief hoe dan ook nog niet interessant genoeg om verduurzamingsplannen tot uitvoering te brengen. Op individueel niveau kan het al sowieso niet, want zo er al voorzieningen komen in de toekomst, zullen deze altijd collectief zijn. En, zo luidt de kanttekening: overstappen zou wel eens te duur kunnen uitpakken. Het digitale magazine Gawaldo rekende uit dat een woning verwarmen met een waterstofgestookte cv-ketel vier keer meer energie opslurpt dan een warmtepomp in een vergelijkbare situatie aan elektriciteit verbruikt!

Geen of-of maar en-en

Onze conclusie? Waterstof gaat zeker een rol spelen in de energietransitie, maar geen hoofdrol. Het is geen kwestie van of-of, maar van en-en. Je kunt wachten tot er meer bekend is, maar hoe lang dat gaat duren is ongewis. Op dit moment is waterstofgas nog nauwelijks duurzaam en naar verwachting gaat de toepassing ervan niet helpen om de energierekening omlaag te brengen. Bestaande duurzame energietechnieken als zonnepanelen, zonneboilers en warmtepompen doen dat wel. En vergeet vooral de effectiviteit van goede woningisolatie niet. Liever niet afwachten maar concrete stappen zetten naar duurzame en betaalbare energie? Maak een vrijblijvende afspraak met de onafhankelijke energieadviseurs van Green for You.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Fill out this field
Fill out this field
Please enter a valid email address.

Menu